Zur Vertonung der Gedichte von Konstantinos Kavafis

Das Werk von Konstantinos Kavafis habe ich erst in die Hand bekommen, als ich meinte, ein musikalisches Werk darüber vollendet zu haben. Petros Kyrimis sagte zu einem gemeinsamen Freund, der für mich Texte suchte, er hätte Kavafis Gedichte in Liedverse umgearbeitet, da allgemein die Auffassung existierte, daß die Gedichte nicht oder nur sehr schwer in Musik einzubinden sind. Ich habe einen Zyklus mit diesen Texten gemacht, doch die großen Sänger in Griechenland, denen ich angeboten habe, bei dieser Produktion mitzuarbeiten, zögerten. Sie meinten, es sei ein Wagnis, Kavafis umzudichten, und ein noch größeres, Kavafis im Original zu vertonen. Das war für mich eine große Herausforderung nach der ersten Enttäuschung. Ich beschaffte mir Bücher von und über Kavafis, in Griechisch wie in Deutsch und Englisch. Auf einmal merkte ich, welche unvorhersehbar große Anziehung seine Gedichte auf mich ausübten. Vor allem die, welche mir ein Gefühl der Tiefe vermittelten, die ich rational nicht erfassen konnte. Trotz des noch größeren Respekts, den ich auf einmal empfand, vor allem wegen der Würde, die sein Werk ausstrahlt, fing ich an, assoziativ musikalische Formen zu entwickeln, die, wie ich spürte, “kavafische” Atmosphäre bildeten. In dieser Atmosphäre bereiteten mir die Gedichte keine Probleme. Ich hatte eher das Gefühl, Kavafis hätte mir seine Gedichte für diese Musik geliefert. Obwohl nun meine musikalische Interpretation originaler Gedichte von Kavafis fertig gestellt ist, kann und will ich nicht auf zwei der Texte verzichten, die mir die Brücke zu Kavafis Werk schlugen. An die Gedichte “Stimmen” und “Begierden” in der Version von P. Kyrimis fühle ich mich emotional gebunden, denn ohne sie hätte ich den Weg zum Werk von Kavafis vielleicht nicht gefunden und wäre nicht in die Versuchung gekommen „Voices“ in englisch interpretieren zu lassen.

Alexandros Karozas

Μελοποίηση των ποιημάτων του Κωνσταντίνου Καβάφη

Το έργο του Κωνσταντίνου Καβάφη το πήρα για πρώτη φορά στα χέρια μου, όταν πλέον πίστεψα, ότι είχα ολοκληρώσει ένα μουσικό έργο γι’ αυτό. Ο Πέτρος Κυρίμης είπε σε έναν κοινό φίλο, ο οποίος έψαχνε κείμενα για μένα, ότι είχε διασκευάσει τα ποιήματα του Καβάφη σε στίχους τραγουδιών, γιατί γενικά επικρατούσε η άποψη, ότι τα ποιήματα δεν μπορούν καθόλου ή πολύ δύσκολα να δεθούν με μουσική. Μελοποίησα έναν κύκλο με τα κείμενα αυτά, αλλά οι μεγάλοι ερμηνευτές στην Ελλάδα, στους οποίους πρότεινα να συνεργαστούν στην παραγωγή, δίστασαν να το κάνουν, γιατί κατά την άποψή τους είναι μεγάλο τόλμημα να διασκευάσεις τον Καβάφη και ακόμη μεγαλύτερο να τον μελοποιήσεις σε πρωτότυπο. Μετά την πρώτη απογοήτευση αυτό ήταν για μένα μία μεγάλη πρόκληση. Προμηθεύτηκα βιβλία του Καβάφη και για τον Καβάφη στα ελληνικά, στα αγγλικά και στα γερμανικά. Ξαφνικά αντιλήφθηκα, ποιά απρόσμενα μεγάλη έλξη ασκούσαν τα ποιήματά του επάνω μου και μού προξενούσαν ένα τέτοιο βαθύ συναίσθημα, που δεν μπορούσα να το πιάσω με την λογική. Παρά τον μεγάλο σεβασμό που μου προξένησε το έργο του, κυρίως λόγω του υψηλού επιπέδου, που αντανακλά, άρχισα να αναπτύσω συνειρμικές μουσικές μορφές, οι οποίες δημιουργούσαν – έτσι όπως εγώ το αισθανόμουν - „καβαφική ατμόσφαιρα“. Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα δεν μου δημιουργούσαν τα ποιήματα καμία δυσκολία. Αντίθετα είχα το συναίσθημα, ότι ο Καβάφης μου είχε δώσει τα ποιήματά του γι’ αυτήν την μουσική. Παρότι έχει ολοκληρωθεί η μουσική μου ερμηνεία των πρωτότυπων ποιημάτων του Καβάφη, δεν μπορώ και δεν θέλω να παραιτηθώ από δύο κείμενα, τα οποία αποτελούν την γέφυρα μου για το έργο του Καβάφη. Είμαι δεμένος συναισθηματικά με τα ποιήματα „Φωνές / Stimmen“ και „Επιθυμίες / Begierden“ σε διασκευή του Π. Κυρίμη, διότι χωρίς αυτά ίσως να μην είχα βρει τον δρόμο για το έργο του Καβάφη και να μην είχα μπει στον πειρασμό να προωθήσω και διοργανώσω την ερμηνεία του έργου „Φωνές / Voices“ στα αγγλικά.

Αλέξανδρος Καρόζας